Allianoi.Org

Dünya'nın ilk sağlık merkezi Türkiye'de baraj gölüne gömülmeye çalışılırken Bulgaristan antik Seuthopolis kentini sudan çıkarıyor.

 Tarihin ilk sağlık merkezi Allianoi'nin sular altında kalmasına sayılı günler kala tartışmalar sürüyor. Bu önemli antik kenti kurtarmak için sürdürülen girişimler herhangi bir sonuç verecek mi bilinmez ama komşumuz Bulgaristan'daki bir proje seçenek oluşturulabilir. Bulgaristan'da projesi tamamlanan finansman anlayışı sürdürülen antik kent Seuthopolis'i kurtarma girişimi ilgi çekiyor.

Seuthopolis'in sulara gömülme hikayesi 1948'e uzanıyor. George Dimitrov öncülüğünde Avrupa'nın sayılı barajlarının Filibe'nin kuzeyinde, eski adıyla Dimitrov yeni adıyla Koprinka barajının yapımına başlanır. Yapım aşamasında Trakya kralı Kral 3. Seuthes'in M.Ö. 4. yüzyılda 890 metrelik duvarlarla çevrilmiş yönetim merkezi Seuthopolis antik kenti ortaya çıkartılır. Önemli bir tarihi bulgu ortaya çıkarılmıştır, ancak baraj yapımı sürdürülür.  Barajın su tutma aşamasına kadar arkeologların çalışmasına izin verilir. 

 Suyun Altında Gezi

 Çok önemli arkeolojik bulgulara rağmen su yüzüne çıkartılan Seuthopolis, enerji uğruna 1954 yılında  bu kez suların altına gömülür. Yıllar geçer... Değişim ve ülkenin en eski tarihi mirasına sahip çıkma bilinci, sular altına gömülmüş tarihi unutmaz. Bulgaristan'ın tanınmış mimarlarından Jeko Tilav kollarını sıvar, tarihi tekrar su yüzüne çıkartmayı hedefleyen projesini hazırlar.

Projeye göre Koprinka barajının altında kalan kent, 420 metre çapında çember duvar içine alınacak, önce sular boşanacak, sular temizlenip kurumaya bırakılacak. Ziyaretçiler buraya botlarla taşınacak. Camdan asansörlerle su seviyesinin 20 metre kadar altına inilip bu antik kent gezilebilecek. Çemberin iç kısmı bahçeler, teraslarla kafe ve restorantlar ve kültür merkezleriyle donatılacak. Antik kent geceleri tümüyle aydınlatılacak.

Projesini 2002 yılında tamamlayan Tilev, yapım aşaması için girişimlere başlar. Tilev'in kurtarma projesi AB ve UNESCO'dan ödül alır. Yine de engeller ortaya çıkar.  Seuthopolis'in UNESCO tarafından dünya kültür mirası listesinde olmaması önemli bir engeldir. Projeye ödül veren AB mali destek vermez. 

Ancak Tilev bunlara aldırmaz, kendini, projeyi yapmakla görevini tamamlamış saymaz. Bulgaristan Kültür Bakanlığı'nın tam desteğini alır. 80 Milyon Avro'ya malolacak bu proje için  finansman arayışına başlanır. İlk olarak Hollanda, Kuveyt ve Avusturya mali yardımda bulunmaya hazır olduklarını açıklar. 

Süreç işlemekte komşu tarihine sahip çıkmak üzeredir. Bizler ise Allianoi ve Haasankeyf'i sulara gömüyoruz, ne yazık...

Mete KIZIK / Cumhuriyet Haftasonu 31 Ocak 2009

Be first to comment this article

Write Comment

Please keep the topic of messages relevant to the subject of the article. Personal verbal attacks will be deleted. Please don't use comments to plug your web site. Such material will be removed. Just ensure to *Refresh* your browser for a new security code to be displayed prior to clicking on the 'Send' button. Keep in mind that the above process only applies if you simply entered the wrong security code.
Name:
E-mail
Homepage
Title:
BBCode:
Comment:
Code:*
	I wish to be contacted by email regarding additional comments